Βαρύτερα αυτοκίνητα, βαρύτερες χρεώσεις: Η Ευρώπη αλλάζει στάση στη στάθμευση

Η πολιτική στάθμευσης σε ορισμένες πόλεις της Ευρώπης, αλλάζει ριζικά: οι κάτοχοι μεγάλων, βαριών οχημάτων θα κληθούν να πληρώσουν περισσότερα για το δικαίωμα στάθμευσης και η αιτία βρίσκεται όχι μόνο στην εκπομπή ρύπων, αλλά στην επιβάρυνση που αυτά τα οχήματα επιφέρουν στους δρόμους και στο περιβάλλον.

Στη Ζυρίχη η αλλαγή είναι άμεση. Το εκλογικό σώμα ενέκρινε δημοψήφισμα, με το οποίο τα ετήσια διαβατήρια στάθμευσης της λεγόμενης «Blue Zone» θα υπολογίζονται πλέον σύμφωνα με το βάρος του οχήματος. Όσο μεγαλύτερο σε τόνους το αυτοκίνητο, τόσο μεγαλύτερη η χρέωση, με τα ηλεκτρικά να απολαμβάνουν χαμηλότερες χρεώσεις.

Στην πόλη Κάρντιφ της Ουαλίας, η μεταρρύθμιση προχωρά με αντίστοιχη λογική· το δημοτικό συμβούλιο ενέκρινε ένα δεκαετές σχέδιο στάθμευσης, σύμφωνα με το οποίο τα πολύ βαριά οχήματα άνω των 2 400 kg, θα επιβαρύνονται με επιπλέον χρέωση. Σε επόμενη φάση, τα όρια θα μειωθούν στα 2 000 kg για μη-ηλεκτρικά οχήματα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι το μέτρο λαμβάνεται σε συνέχεια δημόσιας διαβούλευσης όπου το 66 % των συμμετεχόντων τάχθηκε υπέρ.

Οι λόγοι είναι πολλαπλοί και τεκμηριωμένοι. Τα βαριά οχήματα καταλαμβάνουν περισσότερο δημόσιο χώρο, σε δρόμους, πεζοδρόμια και σημεία στάθμευσης, επιφέρουν συχνότερα φθορές στο οδόστρωμα, αλλά και αυξημένες επιπτώσεις σε όρους οδικής ασφάλειας: σε συγκρούσεις με πεζούς ή ποδηλάτες, η κινητική ενέργεια είναι μεγαλύτερη, άρα και οι συνέπειες βαριές.

Πρόκειται για μια ποιοτική αλλαγή: μέχρι σήμερα, οι χρεώσεις στάθμευσης βασίζονταν κυρίως στο χρόνο και τη ζώνη. Πλέον εισάγεται το «βάρος» ως κριτήριο. Είναι ένα στοιχείο που αντανακλά καλύτερα τις εξωτερικές επιπτώσεις της κατοχής και χρήσης μεγάλου οχήματος στην πόλη. Οι κάτοικοι και οι αρχές φαίνεται να συνειδητοποιούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο «πόσο συχνά οδηγώ», αλλά και «τι είδους όχημα οδηγώ».

Η κατεύθυνση αυτή ανοίγει σειρά ερωτημάτων και για την ελληνική πραγματικότητα: πόσο σύντομα μπορεί να γίνει αποδεκτή ή εφαρμόσιμη μια παρόμοια πολιτική; Πώς αντιλαμβάνονται οι οδηγοί τη σχέση ανάμεσα στο μέγεθος/βάρος του αυτοκινήτου τους και το κόστος χρήσης του στην πόλη; Και κυρίως, πώς θα διαμορφωθούν τα κριτήρια ώστε να είναι δίκαια αλλά και αποτελεσματικά;

Η εφαρμογή τέτοιων μέτρων σηματοδοτεί μια μετάβαση: από τη διάσταση «όχημα = ιδιοκτησία» σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση «όχημα = χρήση + επιπτώσεις». Η επόμενη δεκαετία μπορεί να είναι αυτή που θα καθορίσει νέα δεδομένα για την κινητικότητα, πιο «πράσινα», αλλά και πιο ισορροπημένα.